Dutch separable verbs: how they work
Many Dutch verbs have two parts: a prefix (the particle) and a verb. Opstaan is op + staan. In a sentence they often split: you say ik sta op, not ik opsta. These are called separable verbs. English has something similar with phrasal verbs ("get up", "pick up"), but Dutch has fixed rules for where each part goes.
When does the verb split?
In a normal sentence the verb takes the second position and the particle goes to the end:
- Ik sta om zeven uur op. (I get up at seven.)
- Ik neem mijn paraplu mee. (I take my umbrella.)
- De bus komt over vijf minuten aan. (The bus arrives in five minutes.)
- Hij haalt zijn dochter van school op. (He picks his daughter up from school.)
In a question it works the same way: Doe je de deur open? (Do you open the door?)
In an instruction too: Kom binnen. (Come in.) and Zet de tv uit. (Turn off the TV.)
When does the verb stay together?
The verb stays in one piece in the infinitive, or at the end of a subordinate clause:
- After a modal verb: Kun je mij vanavond terugbellen? (Can you call me back tonight?)
- In a subordinate clause: Ik weet dat hij vroeg opstaat. (I know he gets up early.)
The perfect tense
In the perfect tense ge- goes between the particle and the verb, and everything stays together:
| Infinitive | Past participle |
|---|---|
| opstaan | Ik ben opgestaan. |
| meenemen | Zij heeft haar tas meegenomen. |
| aankomen | De bus is aangekomen. |
| ophalen | Hij heeft zijn dochter opgehaald. |
| uitleggen | De leraar heeft de les uitgelegd. |
Careful: not every verb splits
Verbs that start with be-, ver-, ont-, her- or ge- do not split: Ik begrijp het, Hij vertelt een verhaal. In a separable verb the stress falls on the particle (OPstaan), in these verbs it does not (beGRIJpen).
Practice
Fill in the missing words.